در هفتههای اخیر، همزمان با تشدید تهدیدهای مستقیم و غیرمستقیم آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران، مقامات عالیرتبه نظامی و سیاسی کشور مواضع صریح و جدیدی اتخاذ کردهاند که نشاندهنده تغییر بنیادین در دکترین نظامی ایران است. رهبر معظم انقلاب اسلامی در سخنرانی ۱۲ بهمن با هشدار صریح به کاخ سفید تأکید کردند که هرگونه ماجراجویی نظامی جدید علیه ایران، این بار به جنگ منطقهای تبدیل خواهد شد؛ نه جنگی محدود و نقطهای که دشمن انتظار آن را دارد. این موضعگیری، تنها چند روز پس از آن بیان شد که سرلشکر سیدعبدالرحیم موسوی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح، به طور رسمی از گذار دکترین نیروهای مسلح از حالت پدافندی به آفندی خبر داد.
این تحول که پس از تجربیات جنگ ۱۲ روزه و تداوم اقدامات خصمانه رژیم صهیونیستی و آمریکا شکل گرفته، بر پایه چهار محور اصلی استوار است و هدف آن تقویت بازدارندگی فعال، ایجاد ابهام راهبردی در محاسبات دشمن و ارتقای امنیت ملی در سطوح ملی و منطقهای است.
۱) برهم زدن معادلات محاسباتی دشمن و ایجاد بازدارندگی پیشدستانه
دشمنان جمهوری اسلامی به ویژه آمریکا و رژیم صهیونیستی اغلب بر این فرض بنا داشتند که هر حملهای به ایران میتواند محدود، سریع و با پاسخ نمادین همراه باشد بدون ورود به درگیری فرسایشی یا چندجانبه؛ اما اعلام رسمی تغییر دکترین به رویکرد آفندی مبتنی بر عملیات برقآسا، دامنهدار، ناهمگرا و کوبنده؛ این محاسبه را مختل میکند.
سرلشکر موسوی تاکید کرد که پاسخهای ایران از این پس سریع، قاطع و خارج از چارچوب پیشبینیهای واشنگتن خواهد بود.
این تغییر، همراه با هماهنگی فزاینده محور مقاومت از حزبالله لبنان تا انصارالله یمن و گروههای مقاومت عراق و سوریه، جبهه دشمن را با تهدید چندلایه روبهرو میسازد و احتمال ماجراجویی را به شدت کاهش میدهد.
۲) تقویت موازنه قدرت منطقهای و مقابله با پروژه نظم نوین خاورمیانه
ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی در تلاش برای تحمیل نظم جدیدی در منطقه هستند؛ نظمی که محور مقاومت را تضعیف و سلطه آنها را تثبیت کند. گذار به دکترین آفندی همراه با ارتقای توان موشکی بالستیک و استقرار سامانههای پیشرفته در شهرهای زیرزمینی این پروژه را با چالش جدی مواجه میکند. این رویکرد نه تنها توطئههای تجزیهطلبانه یا فشار حداکثری را خنثی میسازد بلکه موازنه قدرت را به نفع جبهه مقاومت تغییر میدهد و ایران را به بازیگر تعیینکنندهای در معادلات منطقهای تبدیل میکند.
۳) اصلاح برداشت غلط دشمن از تابآوری و اراده ایران
یکی از اهداف کلیدی این تحول، زدودن تصور «ضعف ایران پس از تحولات اخیر» است که رسانههای غربی و صهیونیستی تبلیغ میکردند. دکترین جدید تصریح میکند که هر تهدیدی حتی پیش از وقوع کامل میتواند موجودیتی تلقی شود و پاسخ نیز متناسب و گسترده خواهد بود؛ چه پیشدستانه و چه تلافیجویانه. این تغییر نشان میدهد ایران دیگر منتظر حمله نمیماند، بلکه در صورت تشخیص تهدید جدی، قادر به اقدام پیشگیرانه است و چنین رویکردی هزینه هرگونه تجاوز را برای دشمن به سطح غیرقابل تحمل میرساند و گزاره «ایران ضعیف شده» را به طور کامل زیر سوال میبرد.
۴) ارسال پیام اطمینان و ثبات به داخل کشور
در شرایطی که دشمنان با ابزارهای اقتصادی، رسانهای و تحریکات داخلی به دنبال ایجاد ناامنی و آشوب هستند، اعلام تغییر دکترین به عنوان سیگنالی قدرتمند عمل میکند. نیروهای مسلح شرایط را کاملاً تحت کنترل دارند و امنیت ملی تضمین شده است و این پیام، اعتماد عمومی را تقویت میکند، ثبات روانی جامعه را افزایش میدهد و اثرات مثبت آن به حوزههای اقتصادی و اجتماعی نیز تسری مییابد؛ جایی که دشمن بیشترین سرمایهگذاری را برای ایجاد اختلال انجام داده است.
در مجموع باید گفت که تغییر دکترین نظامی ایران از پدافندی به آفندی، پاسخی راهبردی و هوشمندانه به تهدیدات موجودیتی است. این گذار، بازدارندگی را از حالت واکنشی به فعال تبدیل کرده، ابهام راهبردی ایجاد مینماید و احتمال هرگونه ماجراجویی دشمن را به حداقل میرساند. در عین حال، این تحول قدرت ایران را در مذاکرات احتمالی آینده نیز ارتقا میبخشد و نشان میدهد تهران نه تنها در موضع دفاعی، بلکه در جایگاه تعیینکننده قرار دارد.
https://ana.ir/fa/news/1031352